تکیه گاه ها مولفه حیاتی برای پل ها می باشد که قابلیت انعطاف پذیری را برای پل ها فراهم می سازد. آنها دو وظیفه اصلی برعهده دارند یکی برای انتقال بارها از روسازه به زیرسازه و دیگری ایجاد مکانیسمی برای ایجاد آزادی نسبی حرکت بین روسازه و زیرسازه در اثر بارهای ناشی از وسائل نقلیه یا بارهای ناشی از عوامل محیطی بوجود می آیند.
معرفی نئوپرن:
نئوپرن ها معمولاً برای استفاده در پلهایی با دهانه کوچکتر از 30 متر و جابجایی های کوچک مناسب هستند. آنها شکل های متنوعی دارند، نئوپرن های مستطیلی برای استفاده در پلهای متعامد و نئوپرن های دایره ای برای استفاده در پلهای دارای انحنا، پلهای قوس دار و پلها با ستون های استوانه ای مناسب می باشند.
نوع دیگری از نئوپرن ها نیز موجود می باشند که به ورقه های PTFE مجهز شده اند. این نوع از نئوپرن ها می توانند در پلهایی با دهانه و جابجایی های بزرگتر نیز مورد استفاده قرار بگیرند.
پات بیرنگ و انواع آنها :
از لحاظ عملکرد، پات بیرینگ ها به سه دسته تقسیم می شوند:
-نوع ثابت که قابلیت تحمل بارهای عمودی و افقی و همچنین چرخش عمودی را فراهم می کنند.
-نوع حرکت کننده در یک جهت که علاوه بر تحمل نیروهای عمودی و افقی در یک جهت (مثلاً در راستای پل) امکان حرکت در جهت دیگر (مثلاً عمود بر راستای پل) را فراهم می کنند.
-نوع آزاد که تنها نیروی عمودی را تحمل می کند و می تواند آزادانه در هر دو جهت راستای پل و عمود بر آن حرکت کرده و جابجایی های مورد نیاز را فراهم نماید.
اجزای تشکیل دهنده پات بیرینگ
محدوده کاربرد پات بیرینگ
پات بیرینگ ها نه تنها برای استفاده در پل هایی با دهانه های کوچکتر از 30 متر مناسب هستند بلکه از آنها می توان در پلهایی با دهانه و جابجایی های بزرگ، سازه های چند دهانه ای پیوسته، پلهای کابل ایستا، تیرهای فلزی، بتنی و سازه های پیچیده استفاده نمود.
مقایسه مشخصات پات بیرینگ و نئوپرن
اجزای تشکیل دهنده:
پات بیرینگ از ورق فوقانی، ورق تحتانی، کاسه دربرگیرنده ورق لاستیکی، صفحه لغزنده، هدایت کننده جابجایی، حلقه های آب بندی ، بولت و غیره تشکیل شده است.
نئوپرن از چندین لایه لاستیک که با استفاده از ورقه های نازکی از فولاد مسلح شده اند تشکیل شده است.
عملکرد در مقابل عوامل فرسایشی
پات بیرینگ شامل کاسه ای فلزی است که صفحه لاستیکی را در خود قرارداده است. همچنین صفحه لاستیکی از بالا نیز توسط صفحه فلزی فوقانی پوشش داده می شود. علاوه بر آن با استفاده از حلقه های برنجی آب بندی امکان ورود هرگونه گرد و خاک یا عوامل فرسایشی جلوگیری به عمل می آید. از آنجاییکه ورق های فلزی موزد استفاده ، سند بلاست و پوشش رنگ داده می شوند عملاً امکان هرگونه فرسایشی از بین می رود.
پوشش اطراف نئوپرن تنها از لاستیک پوشیده شده است که در برابر عوامل محیطی مانند تغییرات دمایی، تابش و غیره عمر محدودی دارد.
حمل و نقل، انبارداری و نصب
نئوپرن
با توجه به عدم وجود پوشش محافظ روی نئوپرن، حمل و نقل و انبارداری آنها می بایست با دقت و احتیاط بسیار زیادی صورت گیرد زیرا کوچکترین بی احتیاطی در حمل یا انبارداری در شرایط نامناسب موجب ایجاد صدمات جبران ناپذیر روی نئوپرن می گردد. همچنین انتقال نئوپرن نیز با توجه به وزن نسبتاً زیاد و عدم داشتن هرگونه دستگیره یا قلاب مخاطرات خاص خود را دارد.
بطور کلی نئوپرن ها برروی یک پدستال بتنی قرار می گیرند و اتصال آنها با عرشه نیز توسط نوعی ملات سیمانی و بصورت کارگاهی تامین می شود. هرگونه ناهمواری روی پدستال بتنی یا عدم یکنواختی ماتاژ فوقانی نئوپرن ها که دور از ذهن نیز نیست باعث تمرکز تنش در نقاطی از نئوپرن شده و به شدت از عملکرد و عمر نئوپرن ها میکاهد.
همچنین از آنجاییکه نئوپرن ها دارای عوامل محدود کننده در رواداری محل دقیق نصب برخوردار نیستند، امکان جابجایی نئوپرن از محل دقیق خود در هنگام نصب وجود دارد که می تواند علاوه بر ایجاد خروج از مرکزیت باعث لطمه به عملکرد پل بزند می تواند باعث کاهش کارایی و عمر مفید نئوپرن نیز گردد.
پات بیرینگ
از آنجاییکه پات بیرینگ ها پوشش فلزی نسبتاً مستحکمی دارند دربرابر عوامل مخاطره آمیز ناشی از حمل و نقل و شرایط انبارداری از مقاومت بالاتری برخوردار می باشند. همچنین جابجایی آنها علاوه بر اینکه با توجه به شکل ظاهری و قلاب های موجود ساده تر است، توسط مگنت نیز امکان پذیر می باشد.
پات بیرینگ از پایین توسط بولت به سرستون متصل می گردد و از قسمت فوقانی نیز با استفاده از بولت، ورق فلزی دارای کلید برشی یا جوشکاری به عرشه پل متصل می شوند. بنابراین :
-امکان بوجود آمدن تمرکز تنش روی تکیه گاه یا سطح عرشه و سرستون وجود ندارد.
-رواداری نصب بسیار محدود است و تکیه گاه با دقت بالایی در محل از پیش طراحی شده قرار خواهد گرفت.
بنابر این با توجه به فاکتورهای فوق، حمل و نقل، انبارداری و نصب پات بیرینگ ها از کمترین ریسک برخوردار است.
ظرفیت باربری
– ظرفیت بابری پات بیرینگ ها تقریباً نامحدود است و آنها را می توان برای بارهای سنگین نیز بکاربرد.
عموماً از پات بیرینگ ها برای بارهای تا 8000 تن (80MN) استفاده می کنند.
– ابعاد پات بیرینگ ها را می توان با توجه به شرایط پروژه بازطراحی کرده و باعث ایجاد تطابق بیشتر با پروژه شد.
– عموماً نئوپرن ها برای بارهای کمتر از 500 تن (5MN) طراحی و ساخته می شوند و به هیچ وجه توصیه نمی شود که برای بارهای بیشتر از نئوپرن استفاده شود.
– معمولاً ابعاد نئوپرن ها ثابت بوده و نمی توان با توجه به شرایط پروژه ابعاد آنها را تغییر داد.
عیوب و خرابی های معمول در نئوپرن
